Program Partii Razem dla nauki w pigułce
Roczne pensum nauczyciela dydaktycznego wynosi do 360 godzin, a ustawa dopuszcza — za jego zgodą — nadgodziny sięgające dwukrotności pensum. Przy stawce zasadniczej 4825 zł zgoda bywa formalnością. Razem zapowiada stopniowe zmniejszenie pensum pracowników naukowo-dydaktycznych do 180 godzin rocznie i wiąże jakość kształcenia z waloryzacją płac oraz przewidywalnym finansowaniem uczelni.
Jeszcze w kadencji 2012–2015 pozytywną opinię o utworzeniu nowego kierunku dostawało 68% wniosków, w kadencji 2020–2023 już 50,2%, a w 2024 roku tylko 26,3%. Sito się zacieśniło, choć decyzja i tak należy do ministra, którego opinia Komisji nie wiąże. Razem chce zwiększyć nadzór PKA nad nowo otwieranymi kierunkami i znieść uznaniowość ministra.
Deklaracja programowa Razem używa wprost określenia „prywatne szkoły wyższe, służące za fabryki dyplomów” i wiąże z nim jeden konkretny środek: zwiększony nadzór Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Nie ma w programie zakazu, likwidacji ani odcięcia uczelni prywatnych od środków publicznych — i warto to powiedzieć wprost, bo takie postulaty krążą w debacie.
Polska Komisja Akredytacyjna ocenia jakość kształcenia na kierunkach studiów. W 2024 roku czysto pozytywne uchwały stanowiły 66% rozstrzygnięć, 18,5% ocen wydano na skrócony okres, a 4% było negatywnych — wobec 2,6% w kadencji 2020–2023. Razem chce zwiększyć nadzór Komisji nad nowo otwieranymi kierunkami i nad prywatnymi szkołami wyższymi.
Pozwolenie na utworzenie studiów wydaje minister, a Polska Komisja Akredytacyjna wydaje opinię — która ministra nie wiąże. W latach 2022–2023 pozwolenie na prowadzenie kierunku lekarskiego dostało 17 uczelni, z czego 11 bez pozytywnej opinii PKA. Razem chce znieść uznaniowość ministra przy decyzjach o akredytacji kierunków studiów i zwiększyć nadzór Komisji.
