Program Partii Razem dla nauki w pigułce
Debata o nauce kończy się zwykle na uczelniach, a poza nimi działa 68 instytutów Polskiej Akademii Nauk zatrudniających ponad cztery tysiące pracowników naukowych, obok instytutów badawczych podległych resortom. Deklaracja programowa wymienia PAN i instytuty badawcze z nazwy dwa razy, a stanowisko Rady Krajowej z 2025 roku dokłada postulat zrównania minimalnych wynagrodzeń z uczelniami.
Zaawansowane badania wymagają dużych nakładów i dekad cierpliwości — a rynek sam z siebie ich nie wyłoży, bo zysk jest zbyt odległy i niepewny. Dlatego program Razem nazywa naukę zadaniem państwa: Strategia Naukowa Państwa z jasnymi priorytetami, ochrona badań podstawowych i realny transfer wiedzy do przemysłu, spięty jednym publicznym funduszem inwestycyjnym.
W konkursach Narodowego Centrum Nauki finansowanie dostaje dziś kilkanaście procent wniosków — reszta dobrych projektów ląduje w koszu z braku pieniędzy, nie z braku jakości. Nawet wiceminister nauki mówi, że wskaźnik sukcesu powinien sięgać 25–30%. Razem chce zapisać to w ustawie: co najmniej jeden na cztery projekty ma otrzymać wsparcie, a granty mają być dodatkiem do stabilnego finansowania, nie jego podstawą.
