Redakcja

Konkurs, który ma tylko jednego kandydata

Pierwsze zatrudnienie nauczyciela akademickiego na uczelni publicznej wymaga otwartego konkursu — tak stanowi ustawa. Praktyka bywa inna: ogłoszenie skrojone pod jedną osobę, komisja złożona wyłącznie z pracowników jednostki, wynik znany przed rozstrzygnięciem. Razem zapowiada wyegzekwowanie zasady jawności w konkursach na stanowiska akademickie.

Ludzie nauki: praca i talenty

Pensja, która nie goni cen. Asystent 19 złotych nad minimalną

Minimalne wynagrodzenie zasadnicze asystenta na uczelni publicznej wynosi od 2026 roku 4825 zł — przy płacy minimalnej 4806 zł. Cała siatka płac akademickich jest ułamkiem stawki profesora, którą ustala rozporządzenie ministra, kiedy uzna to za stosowne. Razem chce ustawowego obowiązku waloryzacji płac na uczelniach, w PAN i instytutach badawczych o wskaźnik nie mniejszy niż inflacja.

Ludzie nauki: praca i talenty

Doktorant zarabia mniej niż płaca minimalna. I nie jest pracownikiem

Stypendium doktoranckie przed oceną śródokresową wynosi 37% wynagrodzenia profesora, czyli 3570,50 zł brutto — przy płacy minimalnej 4806 zł brutto w 2026 roku. Do tego stypendium nie jest wynagrodzeniem: bez umowy o pracę, z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i bez kodeksowych uprawnień. Razem chce umów o pracę dla doktorantów i wynagrodzeń nie niższych niż płaca minimalna.

Ludzie nauki: praca i talenty

Czego nie widać w budżecie nauki: prąd, chłodzenie, składki

Superkomputer, laboratorium i udział w międzynarodowym konsorcjum kosztują nie tylko przy zakupie. Kosztują co miesiąc — prądem, chłodzeniem, serwisem, licencjami i składką członkowską. Gdy budżet nie domyka tej pozycji, sprzęt formalnie stoi, a faktycznie przestaje służyć badaniom. Razem zapowiada nowoczesną infrastrukturę badawczą wraz ze środkami na jej funkcjonowanie.

Głodzona nauka: pieniądze i PKB

Lista 241 projektów, które nie dostały pieniędzy

W październiku 2025 roku posłanka Razem Marcelina Zawisza przeprowadziła interwencję poselską w Ministerstwie Nauki i uzyskała listę 241 projektów, którym odmówiono finansowania na rok 2026. Lista projektów, które finansowanie dostały, liczyła 18 pozycji. Miesiąc wcześniej z korespondencji resortów nauki i finansów wynikało, że do utrzymania dotychczasowego poziomu wydatków zabraknie ponad 650 mln zł.

Głodzona nauka: pieniądze i PKB